Endometrioz

Endometrioz reproduktiv yaşdakı hər 10 qadından 1-nə təsir edən xroniki bir xəstəlikdir. Tez-tez aybaşı dövründə ağrı, cinsi əlaqə zamanı ağrı və sonsuzluq şikayətlərinə səbəb olur. Endometriozun cərrahi müalicəsi bacarıq və təcrübə tələb edən çətin bir prosesdir. Cərrahi müalicəsində tez-tez laparoskopiya aparılmasına baxmayaraq, robot dəstəkli cərrahiyyənin istifadəsi ilə endometrioz cərrahiyyəsi çox daha qısa müddətdə və çox daha müvəffəqiyyətli şəkildə aparılmağa başladı.

Endometrioz qarın içərisindəki bütün orqanların bir-birinə yapışmasına səbəb ola bilər. Bu kimi hallarda robot dəstəkli cərrahiyyənin üç ölçülü və yüksək dəqiqlikli görüntüsü sayəsində yapışıqlıqlar çox daha aydın şəkildə araşdırıla bilər. Yenə robot qollarının 540 dərəcə və 7 istiqamətdə hərəkət etməsi sayəsində yapışıqlıqlar komplikasiya yaranmadan ayrıla bilər.

Endometriozun ən irəliləmiş mərhələsi olan və ‘dərin infiltrativ endometrioz’ kimi təsvir edilən növü qarın içərisində bağırsaqları, ureterləri (böyrəklərdən sidik kisəsinə sidiyi daşıyan borucuqlar) və sidik kisəsini təsir altına alır. Yumurtalıqlar və ya uşaqlıq ilə sidik kisəsi, ureterlər və bağırsaqlar arasında yapışıqlıqlara səbəb olur. Bu əməliyyatlarda robot dəstəkli cərrahiyyənin 3 ölçülü və on dəfə böyütməyə imkan verən görüntüləmə sistemi əməliyyatın ən az səhvlə həyata keçirilməsini təmin edir.

Bu əməliyyatlara ehtiyac görüldükdə urologiya və ümumi cərrahiyyə mütəxəssisləri də qoşulur və əməliyyat komanda halında müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. Endometriozun uşaqlığın divarını tutan forması ‘adenomioz’ kimi tanınır. Adenomioz nizamsız qanaxmalara və şiddətli ağrıya səbəb olur.

Adenomiozun sərhədləri miomalar kimi dəqiq görünmür. Robot dəstəkli cərrahiyyənin üç ölçülü və 16 dəfə böyütməyə imkan verən görüntüsü sayəsində adenomioz ocaqları geridə qoyulmadan çıxarıla bilər. Qalan toxuma isə robot qollarının rotasiya qabiliyyəti sayəsində defekt qoyulmadan bərpa edilmiş olur.

Qadından qadına dəyişkənlik göstərir və aşağıdakı şəkillərdə rast gəlinə bilər

• Qarnın aşağı hissəsində və ya kürəkdə ağrı (çanaq ağrısı). Bu ağrı adətən aybaşı dövründə pisləşir.
• Cinsi əlaqə zamanı və ya sonrasında ağrı.
• Aybaşı dövründə sidik ifrazı zamanı və ya tualetə çıxarkən ağrı.
• Aybaşı dövründə xəstə hiss etmək, qəbizlik, ishal və ya sidikdə ya da nəcisdə qan.
• Hamilə qalmaqda çətinlik.
• Anksiyete və depressiya hissləri tez-tez digər simptomlarla birlikdə müşahidə edilir.
• Şiddətli ağrı səbəbindən normal gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirə bilməmək.
• Nadir hallarda torakal endometrioz hallarında təngnəfəslik və döş qəfəsi ya da çiyin ağrısı.

Həkiminiz sizə simptomlarınızla əlaqədar suallar verir və aşağıdakı müayinə üsullarından birini və ya bir neçəsini tətbiq edə bilər:

• Rektal müayinə
• Uşaqlıq yolundan müayinə
• Ultrasəs müayinəsi
• Maqnit Rezonans Görüntüləmə
• Diaqnostik laparoskopiya (çanaq boşluğunda endometrial zədə olub-olmadığını müşahidə etmək üçün kameralı kiçik bir borunun kiçik bir kəsik edilərək qarın nahiyəsinə yerləşdirilməsi prosedurudur)